Baro a libro dagiti daniw

Rimmuar itay nabiit ti baro a libro dagiti daniw iti Ingles (naipatarus manipud iti Iluko wenno Ilokano) ni Dr. Aurelio S. Agcaoili, ti Kallautang— Poetics of Diversity, Displacement, and Diaspora: Ilokanos in the Americas Writing.
Impatarus ni Agcaoili iti Ingles dagiti dandaniw dagiti napili a mannurat nga agindegen iti Canada ken Estados Unidos ken nangsurat pay iti maysa a kritikal nga introduksion mainaig kadagiti daniw a putar dagiti mannaniw a nangtaming iti padas a panangpanaw iti ili ken panagindeg iti sabali a pagilian.
Itoy a panangisaganana iti libro, nakaawat ni Agcaoili iti maysa a competitive grant manipud iti Office for Student Equity, Excellence and Diversity iti Unibersidad ti Hawai’i.
Mairaman dagiti mannaniw a nairaman iti libro da Melchor Agag Jr., Mario A. Albalos, Arnold C. Baxa, Jeremias Calixto, Cristino Inay, Prodie Gar. Padios, George Pagulayan, Francisco T. Ponce, Cresencio Quilpa, Corazon Quiamas, Perlita Tapec Sadorra, Pacita Cabulera Saludes, Herman G. Tabin, Abril Varilla, ken Amado I. Yoro.
Ti Kallautang ti umuna a libro ti TMI Global Press.
Iti sabali a bangir, mayalnag inton Hulio 13 ti libro a Sukimat: Researches on Ilokano and Amianan Studies nga inedit met laeng ni Agcaoili ken kaduana da Dr. Anabelle Castro Felipe ken Dr. Alegria Tan Visaya.
Idi 2006, inedit met laeng ni Agcaoili ti libro a Saritaan ken Sukisok: Discourse and Research in Ilokano Language, Culture, and Politics a kaduana da Dr. Josie Clausen, Prof. Precy Espiritu, ken Dr. Raymund Liongson.
Idi 2007, ineditna ti libro nga Essays on Amianan Life, Language, and Literature a kaduana ni Liongson idinto ta idi 2008, inruarna ti bilingual a libro, Nakem: Essays on Amianan Knowledge.Ni Agcaoili ti presidente ti Nakem Conferences International idinto ta presidente ni Visaya ti Nakem Conferences Philippines. Kameng met ti Board of Directors ti Nakem ni Felipe, dekano iti MMSU Graduate School. Iti sabali a bangir, isagsaganan ti Timpuyog Dagiti Mannurat nga Ilokano-Global ti maysa manen a libro, Alie(n)ation: Writing the Ilokano Diaspora. Manamnama mayalnag daytoy a libro iti 4th Nakem International Conference.
Maysa pay a libro, ti Poetics of the Revolution in Ilokano Letters, ti agdama nga isagsagana ni Agcaoili. Manamnama a rummuar daytoy iti umay a tawen.
Ni Agcaoili ti maysa kadagiti trustees ti 170+Talaytayan MLE, ummong dagiti edukador ken trabahador a kultural a mangipingpinget iti pannakaisubli ti nariingan a pagsasao kadagiti eskuelaan iti Filipinas.

Naipablaak iti Bannawag, Hulio 6, 2009

Dr. Reyes, Lifetime Achievement Awardee ti UP Alumni Ass’n

Maysa ni Dr. Godofredo S. Reyes, kolumnista iti nalatak idi a “Ti Salun-atyo” iti BANNAWAG, kadagiti 28 a graduado iti Unibersidad iti Filipinas a pinadayawan ti University of the Philippines Alumni Association iti Bahay ng Alumni iti UP Diliman idi Hunio 20.
Kadagiti 28 a napadayawan, ni Dr. Reyes, tubo iti Santa Maria, Ilocos Sur ti maysa kadagiti pito a nakaipaayan ti kangatuan a pammadayaw, ti UPAA Lifetime Achievement Award.
Kadua ni Dr. Reyes a napadayawan da Atty. Araceli Baviera, Justice Emilio Gancayco, Carolina Gozon-Jimenez, Dr. Gundelina Macagba-Tadiar, Atty. Ismael Mathay, Jr., ken Dr. Serafin Quiazon.
Maipapaay ti UPAA Lifetime Achievement Award kadagiti patanor ti UP gapu iti “maipagpannakkel a nagapuananda para iti pagilian kas mayayon kadagiti napipintas a galad nga intuding ti Oblation ken gapu iti dayaw nga impaayda iti unibersidad gapu kadagitoy a nagapuananda.”

Naipablaak iti Bannawag, Hulio 6, 2009.

Internasional a Komperensia ti GF iti Hawaii: Setiembre 4-7

Manamnaman ti pannakaangay ti Maika-3 a Komperensia ti GUMIL Filipinas, ti gunglo dagiti mannurat nga Ilokano iti Filipinas ken iti ballasiw-taaw, gapu iti panangipeksa itay nabiit ti GUMIL Oahu iti ayatda a mangsangaili manen iti nasao a komperensia.
Sagudayen ti GUMIL Oahu Resolution No. 2009-05, mayawis ti pannakaangay ti Maika-3 nga Internasional a Komperensia ti GF iti Honolulu, Hawaii.
Malukatan ti pormal a komperensia iti Setiembre 4 iti Philippine
Consulate Lanai, maangay ti Gala Night iti Pearl City Country Club iti rabii ti Setiembre 5 ken itoy dayta met laeng a rabii nga agsapata dagiti baro nga opisial ti GO. Iti Set. 6 a maituloy ti komperensia, sa iti Set. 7, maipasiar dagiti delegado kadagti napipintas a buya iti Oahu; iti met karabiyanna a maangay ti pangserra a seremonia.
Kadagiti interesado a dumar-ay, makiuman iti Secretary-General ti GF iti tel. (02)400-0089 wenno ag-e-mail iti gumil.filipinas@gmail.com.

Naipablaak iti Bannawag, Hulio 6, 2009

’Maykayon Ta Agmulatayo iti “Bannawag Diamond Jubilee Tree”!

Ngato: Dagiti mangisursuro iti CNHS bayat ti pananggaburda iti puon ti kaimulmula a “BANNAWAG Diamond Jubilee Tree”. Akingngato: Dagiti lider-estudiante ti Caliguian National High School sakbay ti seremonia iti panagmula iti “BANNAWAG Diamond Jubilee Tree” iti solar ti pagadalanda.



Da EDNA A. LACERONA ken MA. THERESA P. LACBAYAN

Boluntario a gannuat dagiti mangitantandudo kadagiti napipintas a galad ken kannawidan ni Ilokano…


RINIWRIWRIW nga agbasbasa ti mangbigbigbig iti naindaklan nga akem ti BANNAWAG iti pannakapadur-as ti pagsasao ken kultura ni Ilokano. No amirisen ti pakasaritaan dagiti kangrunaan a pagsasao iti pagilian, mapaliiw a ti Iluko ti maysa kadagti kaurnosan ken kapasnekan iti pannakataginayon, pannakaparang-ay ken pannakailungalongna.
Maitudtudo a ti BANNAWAG ti kapigsaan a ramit iti pannakaisayangkat ti panagdur-as ti pagsasao dagiti nagaget ken naandur nga Ilokano. Ken numan pay nairanta ti magasin a pagbasaan kadagiti orihinal a probinsia ti Ilokos iti amianan a laud a Luzon idi 1934, kasla apuy daytoy a nagkayamkam kadagiti asideg a rehion ti Cordillera, Tanap ti Cagayan, amianan a paset ti Tengnga a Luzon, Mindoro ken Mindanao ken uray pay iti Abagatan a Daya ti Asia, Hawaii ken dadduma pay a paset ti Estados Unidos, Canada ken kadagiti pagilian iti Europa a nagdappatan dagiti managdaliasat nga Ilokano.
Iti dandanin ag-75 a tawenna (napetsaan iti Nobiembre 3, 1934 ti umuna a bilang ti BANNAWAG), adun ti dimmur-asan ti magasin a namagbalin itoy a maipagpannakkel ti akemna a mangidanon iti impormasion, linglingay ken pammaregta kadagiti riniwriw nga agbasbasa. Dagitoy ti rason nga ar-aramaten ti Departamento ti Edukasion ti magasin a maysa kadagiti kangrunaan a babasaen kadagiti pagadalan. Opisial nga inrusat ti Tanap ti Cagayan daytoy a gannuat a kas paset ti programana iti pannakaparegta ti reading program ti ahensia ken iti pannakaparang-ay ti kultura dagiti Ilokano.
Ken kas pangbigbig iti kinapateg ti BANNAWAG kadagiti Ilokano iti Cagayan, nairubuat met laeng iti Tanap ti historikal a panagmula iti kayo a kas panglagip iti maika-75 nga anibersario ti magasin. Panggep daytoy a tree planting ti pannakaimula, agingga iti Nobiembre 3, 2009, ti 75 a palakay dagiti primera klase a kayo a kas iti narra ken sagat agraman dagiti manayon nga agbunga a kayo a kas iti mangga, saan laeng nga iti Tanap, no di pay ket kadagiti sabsabali a lugar a nagdappatan ni Ilokano.
Ti Calaoagan Dackel National High School ken ti Gattaran Central School District ti Gattaran, Cagayan ti immuna a nagitukit iti palakay a sinaksian dagiti agad-adal ken mangisursuro idi Hunio 2, 2009. Impanguluan ni Marcela Dy Go, sigud a prinsipal, ken Virginia N. Saguilig, agdama a head teacher, ken Corazon G. Lumelay, Master Teacher ken Event Coordinator, ti pannakaimula ti “BANNAWAG Diamond Jubilee Tree”.
Da District Supervisor Zenaida P. Alejo ken Prinsipal Wilfredo T. Juan ti nangibagi kadagiti 16 a pagadalan iti Gattaran Central Elementary School District ti pannakaimula ti palakay a pagyaman ken pangbigbigda kadagiti naitulong ti BANNAWAG iti panagdur-as ni Ilokano. Iti met laeng kampus ti Calaoagan Dackel National High School ti nangimulaanda iti palakay.
Iti sumaruno nga aldaw, Hunio 3, 2009, immula met ti Santo Niño (Faire) Elementary School District dagiti palakay a sagat a kas pannakipagrambakda iti Diamond Jubilee ti BANNAWAG. Impanguluan daytoy ni District Supervisor Marfuria O. Ugaddan a dinar-ayan amin nga school heads ti distrito. Gapu iti kinapateg daytoy nga aktibidad, dimmar-ay met iti tree planting ti kura paroko ti Santo Niño de Faire a ni Fr. Nathaniel O. Malana ken dagiti nangibagi iti Santo Niño High School a da Lirio T. Fernandez ken Joy M. Remolacio.
Idi Hunio 4, 2009, insayangkat met ti Caliguian National High School, Burgos, Isabela ti seremonia ti BANNAWAG Diamond Jubilee Tree Planting. Ni Prinsipal Esther A. Baccay, a binayabay dagiti department heads Gloria B. Agustin ken Dedicacion M. Borromeo, ti nangidaulo iti tree planting a nakipartisiparan dagiti mangisursuro ken lider-estudiante. Tema daytoy a tree planting iti daytoy a paset ti Isabela ti “Panagraem iti BANNAWAG, Panagraem ken ni Ilokano.”
Gapu iti di pannakadar-ay dagiti kameng ti editorial ti BANNAWAG kadagiti tree planting ceremonies, ni Dr. Jim P. Domingo, mannurat iti BANNAWAG, ti naawis a nangibagi kadakuada.
Iti panagsarita ni Domingo kadagiti ritual ti panagmula, dinayawna dagitoy nga aramid ti pannakipagrambak dagiti pagadalan iti mapaspasangasangan nga anibersario ti BANNAWAG. Kas maysa nga internasional a histo-cultural researcher, pinasingkedan ni Domingo nga agpayso nga iti panangidanon ti BANNAWAG iti impormasion, linglingay ken pammaregta kadagiti Ilokano iti agduduma a paset ti lubong, naidaydayaw ken napatalged dagiti di mabilang a kinangayed ti naandur a kababalin ni Ilokano.
Dinakamat pay ni Domingo a maysa a naindaklan a paset ti maysa a panagrambak ti panagmula iti kayo. Kinunana a dagiti laeng kayo ti sibibiag a parsua a natural a mangsunson iti kaunggan a paset ti daga tapno yaonna ti pagsayaatan para kadagiti dadduma pay a parsua. Dagiti kano pay kayo ti taeng dagiti didiosen ket itinto panagkankanta dagiti billit nga agdisso kadagiti sanga ken panaglinong iti sirok dagiti kayo, maidirdir-into met ti pannakaisaknap ti pannakaipateg ken pammati, saan laeng a ti BANNAWAG no di pay ket ti sibubukel a puli ni Ilokano ta nagbalinen a paset ti tunggal Ilokano dagiti panggep ken sirmata ti nagasin.
Iti agdama, adu metten a gobierno lokal iti Amianan a pakaibilangan dagiti probinsia ti Nueva Vizcaya, Quirino, Kalinga ken Apayao ti agkuna nga interesadoda met a mairaman dagiti lugarda a pakaimulaan ti “BANNAWAG Diamond Jubilee Tree” tapno maipalpalagip met a kanayon kadakuada ti kinangayed ti pannakikaykaysada kadagiti kapulianda nga Ilokano bayat ti panangtakuatda manen iti ramut ken kannawidanda.--O

(Naipablaak iti Bannawag, Hunio 2, 2009, pp. 24-25.)

Ket naipasngay… Ti Premio Reynaldo A. Duque

Akinngato: ni Reynaldo A. Duque bayat ti panagbitlana. Ngato(agpakanawan): Juan S.P. Hidalgo Jr., Tess Duque, Jovito F. Amorin, ti autor, ken Linda Lingbaoan-Bulong a nangibagi ken ni Aida C. Tiama; ken (likud) Ray Bautista ken RAD.


KADAGITI managbasa iti BANNAWAG, asino ti di makaam-ammo iti nagan a Reynaldo A. Duque?
No madakamat ti Bagani Ubbog, asino ti umuna a malagipmo no di ni Manong Rey, a kas awag kenkuana dagiti naub-ubbing kenkuana a mannurat?
Mannurat iti Iluko (wenno Ilokano), Filipino, ken Ingles.
Umuna nga Ilokano a nagbalin nga editor ti Liwayway, ti nalatak a magasin dagiti Tagalog.
Premiado a mannurat iti Literatura Ilokana.
Kinapudnona, Hall of Famer pay iti Palanca Awards. Ti Palanca Awards ti maysa kadagiti mabigbig idi pay a pasalip iti literatura iti Filipinas. Iti sabali a pannao, inubonnan dagiti pammadayaw iti panagsurat iti nasao a pasalip (iti man Filipino ken Iluko) ket nairamanen ti naganna kadagiti mapagrukrukbaban a mannurat iti dayta a pasalip.
Inyalatna pay idi ti Umuna a Gunggona iti Centennial Awards iti Benneg ti Epiko a nasurat iti Filipino.
Ken agingga ita, aktibo pay laeng nga agsursurat ken makiparpartisipar kadagiti nadumaduma a pasalip iti panagsurat iti rason a pagaayatna laeng ti agsurat.
Ngem idi 2008, nagbalin a saan laengen a maysa kadagiti sumasalip no di ket maysan nga agpaspasalip ni Manong Rey. Inrusat ngamin ti pamiliana ti maysa a pasalip a naipanagan kenkuana. Isu daytoy ti Reynaldo A. Duque Awards for Iluko Literature wenno ad-adda nga am-ammo a kas Premio Reynaldo wenno Premio RAD.

Naindaklan a Suporta
Iti ababa a bitla ni Manong Rey idi Mayo 2008 kalpasan ti eleksion ken panagsapata dagiti opisial ti GUMIL Metro Manila (ti gunglo dagiti mannurat nga Ilokano iti Kamanilaan ken kabangibangna) iti pagtaenganda ken Tess a kaingungotna, impaganetgetna ti kinapateg iti maysa a mannurat ti “unconditional” a suporta ti partnerna iti plumana.
Adda kano ngamin dagiti espesial a kasapulan ti maysa a mannurat a no saan a maawatan wenno masuportaran ti partnerna, isu metten ti pakatungdayan ti plumana. Imbalakadna la ket ngarud kadagiti di pay naasawaan a mannurat a no agpilida iti agbalin a partnerda, nasaysayaat no mangpilida iti makaawat ken mangawat iti plumada.
Manipud iti dayta a bitla, maawatan itan no apay a nagballigi ni Manong Rey iti tay-ak ti literatura, ta adda a kanayon iti likudna (wenno abayna pay ketdi) ti kaingungotna a kanayon a mangsupsuporta kenkuana. Dayta la ketdi a suporta ti inspirasion ti pluma ni Manong Rey tapno itultuloyna ti agputar kadagiti napipintas a gapuanan. Ken dayta met laeng a naindaklan a suporta ti nakainawan ti Premio Reynaldo.

Umuna a Pasalip
Salip iti panagsurat iti sarita ti Premio RAD. Naituyang manipud iti Agosto agingga iti Setiembre idi napalabas a tawen, nainaw daytoy tapno pasantakenna ti pluma dagiti mannurat iti Iluko iti Metro Manila ken kadagiti kabangibang a probinsia.
Gapu iti kaababa ti panawen a naited kadagiti mannurat tapno isaganada dagiti isalipda, sa pay laeng naigiddan ti panaggibusna iti panaggibus met ti maysa pay a dakdakkel a pakontes, indanag dagiti organizer nga amangan ta bassit ti maapit.
Ngem nagbiddutda. Kadagiti naisalip, tallo ti napili a mapadayawan: “Ti Kabbalay” ni Jovito Amorin, Umuna a Gunggona; “Dagiti Babassit nga Alipugpog” ni Sherma E. Benosa, Maikadua a Gunggona; ken “Ni Angkel Sam” ni Aida C. Tiama, Maikatlo a Gunggona.

Aldaw ti Panagapit
Kadagiti nangabak iti umuna a Premio Reynaldo, naisangsangayan nga aldaw ti Oktubre 26 (2008). Daytoy nga aldaw ti pannakapadayawda. Ngem saan laeng a dagiti napagasatan iti salip ti naragsak iti dayta nga aldaw; ad-adda pay ket ngata ti pamilia Duque. Dayta ngamin nga aldaw ti pannakarambak ti panagkasangay ni Manong Rey.
Malaksid iti pannakayawat ti premio dagiti nangabak iti salip, nagbalin a highlight ti programa ti bitla ti pangulo dagiti hurado a ni Apo Juan S.P. Hidalgo, Jr.
“Mangparsuakayo iti nakallalagip a karakter,” impalagipna kadagiti mannurat. “Daytay karakter nga agtalinaed iti lagip dagiti agbasbasa uray nalipatandanton ti autor.”
Kas panggibusna iti bitlana, ginuyugoy ni Apo Hidalgo dagiti mannurat nga ituloyda latta ti agsurat, ken makisalip. “The creation of a work itself is already an achievement,” innayonna.
Sertipiko ken cash dagiti naited a gunggona kadagiti nangabak iti salip. Malaksid kadakuada, naikkan met iti plake kas tanda ti panagyaman dagiti hurado iti salip a da Honor Blanco Cabie, Jose Bragado, ken Juan S.P. Hidalgo, Jr. (agpapada a mannurat iti BANNAWAG); ken dagiti nangesponsor iti pasalip a pakairamanan dagiti gagayyem ken kameng ti pamilia Duque a da agkaingungot a Ray ken Cindy Bautista (esponsor ti Umuna a Gunggona), Elwell Jude ken Chari Macalino (esponsor ti Maikadua a Gunggona), ken Reynaldo Bienvenido “Niño” Duque II (esponsor ti Maikatlo a Gunggona).
Iti bitla ni first prize winner Jovito F. Amorin (akinnobela iti daydi “Bonete ti Kaibaan”, impeksana ti panagyamanna iti pamilia Duque ken kadagiti esponsor. Kinunana a kas maysa a mannurat, saan a ti premio ti kaskenan no di ket ti "prestige” ti maawagan a kaunaan a grand prize winner ti Premio Reynaldo.
Inyangaw met ni Manong Rey idi agbitla kas panggibus iti programa: “No makisalipkayo, mangabakkayo ta abakenyo dagiti saan a sumalsalip kadagiti pakontes!” Sa inseriosona: “Natayton ti esponsor, awanton ti salip, ngem agtalinaed latta ti kinapudno a nangabakkayo iti dayta a salip.”(SHERMA E. BENOSA)

Bannawag, Hunio 15, 2009, pp.22-23. Pammadayaw ti bilingualpen.com a tarawidwidan ti autor dagiti naaramat a ladawan.

Tulaan sa Tren Poetry Writing Contest

The National Book Development Board (NBDB), Light Rail Transit Authority (LRTA), Vibal Foundation, and Book Development Association of the Philippines (BDAP) are giving aspiring poets a chance to have their poems posted in LRT trains as part of the Tulaan sa Tren readership promotion campaign.

Rules and guidelines:

1. The contest is open from 22 June 2009 until 22 July 2009 to all Filipino citizens of all ages.

2. The NBDB will accept original, unpublished poems with the theme Journeys/Paglalakbay. Entries may be in English, Filipino, or any of the regional languages (with English or Tagalog translation if written in a regional language) and should be up to 200 words long. Only one (1) poem per author will be accepted.

3. The Board of Judges will select three (3) winners each for the English and Filipino categories. For each category, the Grand Prize winner will receive P5,000.00, second prize winner will receive P3,000.00, and third prize winner will receive P2,000.00. Winning entries will be posted in LRT trains alongside the works of established Filipino poets and will be published in a compilation of Tulaan sa Tren 2 poems. The NBDB shall share copyright with the authors for their winning poems for purposes of broadcast and/or publication in the NBDB’s readership campaigns.

4. Entries must be submitted along with the Official Entry Form. The author’s name and address must only appear in the Official Entry Form and must not appear on the entry. Entries may be e-mailed to tulaansatren@nbdb.gov.ph or sent postmarked no later than July 22, 2009 to:

Office of the Executive Director
National Book Development Board
2/F NPO Bldg.
EDSA cor. NIA Northside Road
Diliman, Quezon City

5. The winners will be contacted by the NBDB prior to the launch of Tulaan sa Tren 2 and will be awarded during the project launch tentatively set in August.

Entry forms may be downloaded on the NBDB website (www.nbdb.gov.ph)

Deadline ti PREMIO DUQUE: Nayalud-od iti Setiembre 15!

Maikadua a Salip iti Sarita
ti Premio Reynaldo A. Duque

Dagiti pagannurotan:
1. Esponsoran daytoy ni Teresita R. Duque, kaingungot ni Pedro Bucaneg ken UMPIL Awardee Reynaldo A. Duque. Salip daytoy a pangparegta kadagiti kameng ti GUMIL Metro Manila ken GUMIL Candon (Ilocos, Sur) ken pangawis nga agkameng kadagiti nasao a gunglo dagiti mannurat. Silulukat ngarud ti salip kadagiti Ilokano a mannurat nga agnanaed iti Metro Manila ken kabangibangna a probinsia, kameng wenno saan iti GUMIL Metro Manila, malaksid kadagiti kameng ti BANNAWAG ken dagiti agnaed iti Siudad ti Candon, Ilocos Sur.

2. Agatiddog ti sarita iti 10-15 a panid, naimakinilia wenno naikompiuter iti doble espasio iti 8 1/2 x 11 a papel a coupon bond. Maysa laeng a sarita ti mabalin nga isalip ti tunggal mannurat.

3. Masapul a ti parbo a nagan ti maikabil iti manuskrito a pakisalip. No ipatulod babaen ti email: dua nga MS Word document files ti isumite. Umuna, ti sarita a pakisalip. Maikadua, ti parbo ken pudno a nagan ti autor, pakasaritaan ti biag ti autor, ken ti pammalubos ti presidente ti pagkamenganna/pagkamengannanto a gungglo (GUMIL Metro Manila wenno GUMIL Candon). No ipatulod babaen ti koreo: uppat a kopia ti isumite ken pakuyogan ti entry iti narikpan a sobre a nakailanadan ti paulo ti sarita, parbo ken pudno a nagan ken kabibiag ti autor. No iti e-mail, iturong iti arieltabag@yahoo.com. No iti koreo, ipatulod iti Premio Reynaldo A. Duque Secretariat, c/o BANNAWAG, Manila Bulletin Publishing Corporation, Muralla cor. Recoletos Sts., Intramuros, 1002 Manila.

4. Makaammo ti makisalip a mangpili ti tema ti saritana, ngem masapul a mainaig iti kultura ni Samtoy.

5. Rumbeng nga orihinal, di pay naipablaak, di naadaw iti ania man a naipablaaken a sinurat, ken di pay nangabak iti ania man a salip iti panagsurat ti sarita nga isalip.

6. Agbalin a kukua ti esponsor dagiti nangabak a sarita. Maikkan pay iti karbengan a mangedit, mangatur ken mangipablaak iti libro, magasin wenno periodikal a pilina nga awan sungsungbatanna iti autor. Agtalinaed ketdi ti copyright iti autor.

7. Saan a mabalbaliwan ti pangngeddeng dagiti hurado— malaksid no maduktalan kalpasanna a linabsing ti mannurat ti Pagannurotan Bilang 5. Iti dayta a panaglabsing, maibabawi ti gunggona ket saanton a mapalubosan pay ti autor a makisalip iti ania man a salip nga esponsoran ti Premio Reynaldo A. Duque.

8. Dagiti gunggona: First Prize, $200; Second Prize, $150; Third Prize, $100. Maikkanto pay iti sertipiko dagiti mangabak. Maikatto ti 10 a porsiento iti tunggal premio ket maipan daytoy iti pundo ti GUMIL Metro Manila.

9. Maitedto dagiti premio iti pannakarambak ti panagkasangay ni Reynaldo A. Duque inton Oktubre 25, 2009 iti pagtaengan ti esponsor iti Tagaytay Royal Estates, Alfonso, Cavite.

10. Nasken a maawat ti pakisalip iti e-mail wenno iti koreo saan a naladladaw ngem tengngat’ rabii ti Setiembre 15, 2009.

Nanayonan ti premio! Salip iti Ababa a Nobela iti 1st Fele Javier Mann Literary Contest

Kas pangparegta kadagiti makisalip iti Salip iti Ababa a Nobela ti 1st Fele Javier Mann Literary Contest, nanayonan iti sag-P5,000 ti gunggona dagiti mangabak iti nasao a pasalip, kas impakaammo ni Lady Fele Javier Mann, esponsor ti salip.
Dagiti Pagannurotan:
1. Mangrugi ti salip iti Nobiembre 15, 2008 ken aggibus iti Nobiembre 15, 2009. Esponsoran daytoy ni mannurat ken lider sibiko Fele Javier Mann ti Binalonan, Pangasinan ken Darwin, Australia, ken iti pannakitinnulong ti BANNAWAG ken ti GUMIL Filipinas, ti gunglo dagiti mannurat nga Ilokano iti Filipinas ken iti ballasiw-taaw.

2. Silulukat ti salip kadagiti amin a mannurat iti Iluko malaksid kadagiti kameng ti BANNAWAG.

3. Panagsurat iti ababa a nobela ti pagsasalipan. Agatiddog ti ababa a nobela iti 5-7 a paset, a ti tunggal paset, agatiddog iti 10-15 a panid. Maimakinilia wenno computer-typed daytoy iti doble espasio iti 8-1/2” x 11” a bond paper iti ania man kadagitoy a font: 12 points Times New Roman wenno 12 points Book Antiqua.

4. Maysa laeng nga ababa a nobela ti mabalin nga isalip ti kada mannurat. Ipatulod ti ababa a nobela iti uppat a kopia. Parbo a nagan ti usaren ti autor. Pakuyogan ti pakisalip iti narikpan a sobre a naglaon iti paulo ti ababa a nobela, pudno ken parbo a nagan ti autor, kompleto nga adres iti pagtaengan wenno iti pagtrabahuan agraman numero ti telepono ken/wenno selpon, maysa a nalawag a ladawan, ken ababa a pakasaritaan ti biag. Iti rabaw ti sobre, nasken nga ilanad ti paulo ti ababa a nobela a pakisalip ken parbo a nagan ti autor.

5. Nasken nga orihinal, di naipatarus manipud iti ania man a lengguahe, di naadaptar manipud iti naipablaaken a sarita, ken di pay nangabak iti ania man a pasalip, ti isalip nga ababa a nobela.

6. Malaksid a maipablaakto iti BANNAWAG dagiti mangabak nga ababa a nobela, adda met karbengan ti esponsor a mangilibro kadagiti mangabak nga ababa a nobela nga awan ti ania man a sungsungbatanna iti autor.

7. Dagiti premio: Umuna a Gunggona, P20,000.00 (dati a P15,000); Maika-2, P17,000.00 (dati a P12,000); Maika-3, P15,000.00 (dati a P10,000). Maipaayanto pay dagiti mangabak iti Sertipiko ti Pammigbig.

8. Di mabalusingsing ti pangngeddeng dagiti hurado malaksid no matakuatan kalpasanna a linabsing ti nangabak a mannnurat ti Pagannurotan Blng. 5. Iti kasta, maisubli ti gunggonana ken mapawilanton a makisalip kadagiti sumarsaruno a pasalip ti Fele Javier Mann Literary Awards. Adda met karbengan dagiti hurado a mangkissay iti bilang dagiti mangabak no patienda nga awanen ti nakapatar iti pagrukodanda. Iti kasta, masigurado a dekalidad dagiti mangabak nga ababa a nobela.

9. Mapadayawanto dagiti mangabak bayat ti komperensia ti GUMIL Filipinas iti 2010.

10. Ipatulod ti pakisalip itoy nga adres: 1st Fele Javier Mann Literary Awards, c/o BANNAWAG, Manila Bulletin Publishing Corp., Manila Bulletin Building, Muralla cor. Recoletos Sts., Intramuros, 1002 Manila. Nasken a maawat ti BANNAWAG amin a pakisalip sakbay wenno iti kaaldawan ti Nobiembre 15, 2009. Madiskalipika ti entry a maawat kalpasan dayta a petsa.

(Naipablaak iti Bannawag, Hunio 29, 2009)

No adda Bayanihan Philippine Dance Company… Adda Met Fokloriko iti La Union

NASUROKEN nga agmakatawen daytoy a grupo ditoy La Union a tumultulong a mangbibiag kadagiti nabaknang a tawidtayo a kultura ken arte a mabalintay nga ipagpannakkel iti sangalubongan. Isu daytoy ti Fokloriko iti La Union a binangon idi 2008 ni Mrs. Delia Alano-Ortega, dati a kameng ti nalatak a Bayanihan Philippine Dance Company.
Dagiti estudiante iti haiskul nga agessem ken addaan iti talento iti kultural nga arte ti ad-adda nga innala ni Mrs. Ortega nga agkameng iti Fokloriko. Kaaduanna kadakuada ti agad-adal iti Special Program for the Arts (SPA) ti Don Eulogio de Guzman National High School iti Bauang, La Union.
Nadumaduma a kita ti arte ken kulturatayo ti ipabpabuya ti Fokloriko kadagiti dadakkel a pasken a pakaaw-awisanda saan laeng nga iti Ilokos no di pay ket uray pay iti Manila: kankanta ken toktokar ni Ilokano, idi ken ita, ngem ad-adda ketdi a maitamtampok kadagiti pabuyada dagiti salatayo idi un-unana a panawen.
Maibilang kadagitoy a pabuya ti El Galleon, dagiti sala (a pakakitaan iti impluensia dagiti Kastila) a naglatak idi, ngem aglumlumenen, iti Ilocos Norte ken La Union. Makaparay-aw dagitoy a kita ti sala a pakairamanan dagitoy: Chotis Dingreña, maysa a naparagsit a sala dagiti agtutubo a babbai iti Dingras, Ilocos Norte; Jota Laoageña, sala a para kadagiti espesial nga okasion a kas iti paboda, idiay Siudad ti Laoag; Vintariña, pang-okasion met a sala idiay Vintar, Ilocos Norte; ken Rogelia, pangtapat a kanta ken sala iti La Union.
Tunggal ipabuyada ti El Galleon, adda latta met a maibalballaet ti panagtokar ti Rondalla babaen ti baton ni Maestro Roderick del Rosario.
Maysa pay nga eksena ti pabuya ti Fokloriko ti aw-awaganda iti Fiesta Iloko. Ditoy a maiparang dagiti dadduma pay a namaris a salatayo iti Amianan kas iti Binuyogan, sala dagiti agkakalapsat a babbalasang a nagsusuon iti banga; Kalapati, sala idiay Cabugao, Ilocos Sur a mangipakita iti kinasimple ti gunggunay dagiti kalapati; Sayaw sa Bangko, sala idiay Pangasinan a mangiparang iti laing ti maysa nga agasmang nga agbalanse iti pagsalaanda a maysa laeng nga akikid a bangko; ti Sakuting, maysa a maratadek a sala idiay Abra, a mangiparangarang iti impluensia dagiti Insik.
Kasta met nga adda dagiti sala dagiti Bago a naisentro kadagiti kannawidanda a mainaig iti ayat, panagarem ken panagkallaysa.
Siempre, maysa a mangpaimas a rekado ti tunggal pabuya ti Fokloriko ti pannakaipatayab dagiti dinto maumag a kantatayo nga Ilokano. Iti agdama, dua laeng a babbalasang a kumakanta ti agak-akem iti daytoy a parang – da Beatrice Balagot ti Bauang, La Union ken Rochele Tabafunda ti San Gabriel, La Union.
Mainayon pay a mangpamaris iti pabuyada ti kinangayed dagiti kawes dagiti cultural artists a kaaduanna ti abel-Iloko.
Manipud nabuangay, adun dagiti okasion a nagpabpabuyaan ti Fokloriko, maibilang kadagiti kaudian ti WOW Philippines iti Intramuros, Manila ken iti pannakarambak ti Indigenous People’s Day iti Siudad ti San Fernando itay napalabas a kalgaw.
Makuna a “mestisa Ilokana” ni Delia A. Ortega. Isu ti kaingungot ni Bokal ti La Union Francisco “Kit” Ortega. Idi 1964-69, naglatak a kas kameng ti Bayanihan daytoy a nalaing a cultural dancer a tubo ti Basilan, Mindanao ken patanor ti Philippine Women’s University ti Manila. Idi 1967-68, naawis a nagpabuya ti Bayanihan a nakaikappenganna idiay Switzerland, Israel, France, Spain, South America, Mexico, U.S.A., Russia, Yugoslavia, Bulgaria, Italy, ken Greece. Ngpautda iti daytoy a cultural performance tour iti nasurok a makatawen.
“Ar-arapaapek a mapasamak daytoy iti biag ti Fokloriko. Ngarud, silulukat ti Fokloriko iti kakastoy nga imbitasion,” kinunana.
Kadagiti agtarigagay, mabalinda a kontaken ni Delia babaen ti telefax: 072-888-08-41 wenno iti e-mail: deliao_ph@yahoo.com wenno suratan iti opisinana iti 2nd Floor, Mabanag Hall, San Fernando City, 2500 La Union, Philippines. (DJUNA R. ALCANTARA)

(Naipablaak iti Bannawag, Hunio 15, 2009, p.38)

Seminar-workshop ti GUMIL Gonbusta: Hunio 27

Angayen ti GUMIL Gonbusta (Gonzaga, Buguey, Sta. Teresita) iti pannakitinnulong ti GUMIL Cagayan ken GUMIL Filipinas ti seminar-worskhop itoy a Hunio 27, 2009 iti Municipal Gymnasium, Sta. Teresita, Cagayan, kas impakaamo ni Ronnie Es. Aguinaldo a presidente ti gunglo.
Naawis nga aglektiur da Dionisio S. Bulong, dati nga Editor ti BANNAWAG ken dati a presidente ti GF (“Kasano a Makaipablaakka iti BANNAWAG), Juan S.P. Hidalgo, Jr., dati nga Associate Editor ti BANNAWAG ken mabigbig a pundador ti GF (panagsurat iti sarita) ken Ariel S. Tabag, Editor iti Daniw ken Showbiz ti BANNAWAG (panagsurat iti daniw).
Ma-workshop-to met dagiti daniw ken sarita nga insagana dagiti kameng ti GG.
Ni Mayor Romeo S. Garcia iti Sta. Teresita (Cagayan) ti mangipaay iti pammasangbay a bitla.
Malaksid kadagiti nasurok a 50 a kameng ti GG ken dagiti estudiante iti dayta a deppaar ti Cagayan, maawis dagiti interesado a dumar-ay iti nasao a seminar-workshop. P50 ti bayadan a registration. Kadagiti interesado, kauman ni Ronnie Aguinaldo iti 0906-805-8983. (Edison Tobias)

Naipablaak iti Bannawag, Hunio 29, 2009.

Dr. Agcaoili, agsarita iti pasken ti GLU: Hulio 4

Ni 2009 Pedro Bucaneg Awardee Dr. Aurelio S. Agcaoili ti kangrunaanto nga agsarita iti strategic planning workshop ti GUMIL La Union (GLU) a maangay inton Hulio 4, 2009 iti National College of Science and Technology (NCST), Siudad ti San Fernando.
Panggep daytoy a pasken ti GLU, a dar-ayanto met dagiti opisialna, a sangalen dagiti vision ken mission ken policy statements ti gunglo tapno adda pagturonganna a kas mabigbig nga asosasion dagiti mannurat nga Ilokano iti La Union.
Kiniddaw ngarud ti GLU, nga idauluan ni Djuna R. Alcantara, ken ni Dr. Agcaoili nga umaynanto ibinglay dagiti pampanunotna maipapan ti pannakaparaniag ti masakbayan ti literatura ni Ilokano.
Mangisursuro ni Dr. Agcaoili iti literatura/kultura ni Ilokano iti University of Hawaii, ngem adda ita ditoy Filipinas.
Daytoy agmalmalem a pasken ket paset dagiti naikalendario a kapatgan a tamingen ti GLU ita a tawen. (Odilon E.Arizala)

Naipablaak iti Bannawag, Hunio 29, 2009.

Espesial a Miting ti GF: Hulio 12

Maangay ti espesial a miting dagiti opisial ken mamagbaga ti GUMIL Filipinas (GF), ti gunglo dagiti mannurat nga Ilokano iti Filipinas ken iti ballasiw-taaw, inton Hulio 12, 10 AM, iti Balay ti GUMIL, Suso Beach, Sta. Maria, Ilocos Sur, kas impakaammo ni Elizabeth Madarang-Raquel, presidente ti gunglo.
Mapagpapatanganto iti nasao a miting ti pannakapabaro ti bank account ken dagiti nadumaduma a proyekto ti gunglo kas iti GF website (http://gumilfilipinas.com) a mayalnag inton Agosto 23, ti naisubli a newsletter ti gunglo (Balikas) a manamnama a mayalnag met laeng iti mabiit, GF lecture series ken quarterly seminar-workshop, ken ti Balay ti GUMIL, ken sabsabali pay a pakaseknan ti gunglo.
Maigunamgunam met ti yaatendar dagiti presidente dagiti nadumaduma a chapter ti gunglo. (Sherma E. Benosa)

Naipablaak iti Bannawag, Hunio 29, 2009.

Ludy: Ti Maestra a Kumakanta

Maysa ni Ludy Bravo kadagiti guest singer iti “Concert for a Cause” ni Prince of Ilocano Songs Vhen Bautista a naangay idi Mayo 16 iti Quinarayan, Narvacan, Ilocos Sur.
Mangisursuro ni Ludy iti Pugaoan-Bungro Elementary School, Pinili District, Pinili, Ilocos Norte.
Pito laeng ti tawen ni Ludy idi rugianna ti agkanta. Nakisalip iti “Singing Bulilit” ti DWLW radio station iti Laoag City. Inyalatna ti Umuna a Gunggona. Nakaaw-awat pay iti adu a pammadayaw iti panagkantaan manipud iti elementaria agingga iti haiskul. Iti panagbalasangna, tunggal adda ituyang a salip iti panagkantaan dagiti ili a Pinili ken Badoc iti Ilocos Norte ken uray pay iti kabangibang nga ili iti Ilocos Sur (iti Sinait), kanayon nga isu ti mangyalat ti Umuna a Gunggona.
Sipud idin, agputputar metten kadagiti bukodna a kanta nga Ilokano. Idi 1989, intuyang ti pamilia Marcos, iti pannakitinnulong ti administrasion a Farinas-Nalupta, ti maysa a pasalip iti panagkanta maipanggep iti kabibiag daydi Presidente Ferdinand Marcos. Binukel ngarud ni Ludy ti maysa nga orihinal a piesa a napauluan iti “Gapu Kenka, Marcos”. Kadagiti 36 a naisalip a kanta, inyalat ni Ludy ti Umuna a Gunggona.
Napan pay nagkankanta kadagiti estasion ti radio iti Laoag City, a ditoy ti nakaam-ammuanna iti nalatak a Prince of Ilocano Songs, ni Vhen Bautista. Nagkameng pay iti Pinili Jazz, maysa a banda iti Pinili. Ngem gapu iti panangituloyna iti panagbasana iti Edukasion, dina unay naipamaysa ti panagkankantana.
Tawen 1995 idi damo a mangisuro ni Ludy iti Pinili District. Masansan manen a para kanta kadagiti aktibidad ken programa ti eskuela ken munisipio.
Pinutarna ti kanta a “Filipinas a Daga” a kinanta ken pinakisalip ti Pinili District Teachers Choir iti selebrasion ti Independence Day 2006 iti Pinili. Ti nasao a grupo ti nangyalat iti Umuna a Gunggona.
Isu pay ti nangsurat iti makankanta ita a “Pugaoan-Bungro Elementary School Hymn”. Aktibo met a miembro ti International New Creation in Christ Fellowship (dati a International Pentecostal Assembly Church) a nakabase iti Pinili, Ilocos Norte. Iti agdama, isu ti direktor ti Music Ministry daytoy a grupo. Adu metten dagiti orihinal a komposisionna a kankantaen dagiti kameng daytoy a sekta ti pammati.
Kas kompositor, kuna ni Ludy a kaykayatna met laeng ti agputar kadagiti kankanta nga Ilokano, a kaaduanna kadagitoy ti kunana nga indatdatonanna kadagiti dadakkelna, da Alfredo ken Anita Fernandez nga agindegen iti Hawaii, ken kadagiti amin nga ipatpategna iti biag. (Aileen R. Rambaud)

(Naipablaak iti Bannawag, Hunio 8, 2009.)

Ni Armand ken ti Sonata Ilokana

NAAM-AMMOTAYO dagiti Cercado Sisters gapu iti panangubonda kadagiti balitok a medalia iti World Championship of Performing Arts.
Ilokano dagitoy uppat nga agkakabsat. Taga-Isabelada. Ngem impaneknekda a saan a paabak ni Ilokano iti ania man a tay-ak. Aglaplapusanantayo kadagiti talentado a kadaraantayo.
Pagarigan manen ni Armand Curameng a tubo iti Sarrat, Ilocos Norte ngem agnaeden idiay Italy. Idi adda pay laeng iti Filipinas, naglatlataken iti Kailokuan gapu kadagiti kantana nga Ilokano. Adu dagiti inrekordna a ginusto dagiti padatayo a Saluyot. Isu nga uray idi napan nagtrabaho idiay Italy, saanna a tinallikudan dayta a talentona. Pasaray agawid idi tapno agirekord iti kantana.
Kasta ti panagayatna iti musikatayo.
Naminsan, nakisalip ni Armand iti kinnantaan sadiay Italy. Nangabak. Daydin ti sipud ti panangipamaysana iti panangliwliwana kadagiti naayat iti musika sadiay—saan laeng a dagiti kadaraan no di pay ket dagiti Italiano.
Adda natakuatanna iti panagpabpabuyana. Kada agkantana iti Ilokano, napalalo kano ti panangpalpalakpak dagiti Italiano kenkuana. Isu pay laeng ti pannakaamirisna nga adda panagpada ti musika ni Ilokano ken ti musika ni Italiano.
Naawis pay naminsan a makikontes. Aduda. Isuna laeng ti Filipino, ken Ilokano pay met. Napili a maysa kadagiti 25 a finalist. Ti gunggonana, isu ti maysa kadagiti mangibagi koma iti Italy iti World Championship of Performing Arts idiay Hollywood a nakisalipan met dagiti agkakabsat a Cercado.
Ilokano ti pannakabagi ti Italy! Daksanggasat ta adda bassit teknikalidad ket saan a natuloy.
* * *
Idi apagtapog ti tawen, naaddaankami iti gundaway a nakisarsarita ken ni Armand.
Ditoy, nadakamatna ti maysa a proyekto a kunana a mabalin a makatulong a mangitag-ay iti samiweng ni Ilokano. Kayatna ti agtakuat kadagiti napipintas a piesa nga Ilokano. Kasta met dagiti nalalaing a kumakanta. Ken dagiti talent nga awan ti gundawayna a mangipakita iti laingda.
”Ngamin,” kunana, ”adu dagiti nalalaing a kumakantatayo ngem awan met pagpangalanda.”
Ket tapno makatulong, agpasalip.
Panggep kano a tignayen daytoy a pasalip ti baro nga estilo ti panagputar iti moderno a sonata Ilokana.
Napintas a proyekto. Ngem iti daydi a panagkitami, awan nakitami a paglawaganna idinto ta agsublin idiay Italy.
* * *
Itay lawasna, nasdaawkami ta impakaammo ni Armand ti kaaddana manen ditoy Filipinas. Pinadamagannakami.
Nag-guest iti panagpiesta ti Brgy. Balatong iti Siudad ti Laoag ken iti Brgy. Navotas-B, iti isu met laeng a siudad, babaen ti panangawis ni Kapitan Michael Bartolome. Nakaduana ditoy da Joe Pepe ken Fred dela Cruz a padana a kumakanta.
Kangrunaanna, liniwliwana dagiti kakailianna iti Sarrat bayat ti panagpiestada. Ditoy a naam-ammona da Tanni Agpaoa a presidente ti Sarrateneous of Hawaii ken ni Carlota Hufana-Ader ti Honolulu a nagpaay a guest speaker. Iti pannakakayaw ti naud-udi, inawis daytoy a mapan agpabuya idiay Hawaii!
Nasayaat ta dina malipatan a liwliwaen dagiti kakailian.
Ket daydi pasalipna?
“Matuloyen,” kinunana.
Linuktan kanon ti Spearhead Music Productions, babaen ti pannakitinnulong ti Filipino Association of Talents in Europe ken ti Ilokandia Talent Searchers Club, ti nasao a pasalip idi Mayo 17 ket aggibus iti Disiembre 30, 2009. Mabalin ti asino man ti makisalip ken nawaya ti composer a mangpili iti kayatna nga ikontes.
Makaguyugoy ta dadakkel dagiti premio a dinakamatna. Ti Grand Prize: P30,000.00; Maika-2, P20,000.00; Maika-3, P15,000.00. Magunggonaan met ti Best Interpreter iti P10,000.00 ken umawat iti sag-P5,000.00 dagiti mapili a 15 a finalist.
Ipakaammominto ti kompleto a pagannurotan ti pasalip kadagiti sumarsaruno a lawas.
Ken padaananyo ti pannakaiwaragawagna kadagiti radio ken kadagiti website a masansan a pasiaren dagiti pada nga Ilokano. (NOLI S. DUMLAO)

Bannawag, Hunio 1, 2009